VIAXE DE UN DÍA: SEGOVIA

Cando un se postra ante o acueducto de Segovia soamente pode ver pampo como dous mil anos de historia arquitectónica civil o contemplan. Dous mil anos no que o que parece agora sinxelo (levar auga de un punto a outro) foi feito para as xeracións da época da súa construción e da actual. Milleiros de pedras colocadas de tal xeito que sen argamasa poden aguantar a intemperie, á vez que son capaces de transportar auga dende a serra de Guadarrama (Madrid) até o mesmísimo centro da cidade de Segovia.
Máis non so o grande imperio romano deixou marca nesta cidade castelá, senón que o paso do tempo e da historia foi deixando impresa nas rúas da cidade os seus movementos. Dende arquitectura civil ate arquitectura relixiosa, e sen esquecernos da militar; temos en Segovia máis de 70 monumentos que visitar e coñecer. Por elo non é bo realizar a visita nun só día, senón que o mellor e utilizar un fin de semana, e para elo resultará curto.
Para visitar esta cidade, patrimonio da Humanidade, débese facer camiñando, non só porque é pequena, senón porque a maioría das súas rúas son peonáis e os poucos aparcadoiros céntricos soen estar ocupados os fins de semana, polo que é recomendable que se deixe o coche nas aforas e se achegue ao centro camiñando. As imaxes que vai reter a retina son impresionantes mentres se achega á cidade, sexa polo punto que sexa.
Os moitos lugares que visitar fai que non os poida citar a todos, pero destacarei os máis importantes. Excluído o monumento símbolo da cidade (o acueducto) cabe destacar primeiramente o Alcazar. Esta fortaleza, situada na outra punta da cidade con respecto ao acueduto, nace dos restos dunha fortaleza romana no século XI e foise reformando ate entrado o século XIX pasando por diversas finalidades. A súa entrada custa 3€ pero merece a pena. Tamén merece a pena as vistas que se teñen da cidade dende os xardíns que o rodean, así e como a imaxe que ofrece este monumento dende o Arco de la Fuencisla situado na estrada Segovia-Valladolid por Arévalo (C-605).
Outro monumento da cidade que merece a visita é a Catedral de “Nuestra Señora de la Asunción y de San Frutos” que se comezou a construír en 1525. pero non só destaca pola súa beleza exterior, senón tamén polas excepcionais obras de arte que nela se contemplan que teñen como culmen o “Cristo Yacente” de Gregorio Fernández.
Así poderíamos seguir e citar a lo menos unha ducia de igrexas como a “Vera Cruz” (s. XIII de estrutura dodecagonal e que pertence á Orde de Malta), “San Martín” (románica do século XII), “San Miguel”, “San Andrés”, “San Marcos” ou “Santa Eulalia”. Pero o a arquitectura relixiosa de Segovia ten máis expoñentes que igrexas, como son mosteiros (San Vicente el Real, Santa María del Parral ou San José), conventos ou o mesmísimo palacio episcopal, de fachada renacentista.
Pero non so se pode ver arquitectura relixiosa, senón tamén civil como o “Torreón de Lozoya”, “Casa de los Picos”, “Casa de la Moneda” ou “Palacio de los Condes de Mansilla”.
Mentres visitamos todos os monumentos de Segovia, percorreremos as súas rúas ateigadas de historia e as murallas que envolven a cidade antiga. Tamén poderemos percorrer o Barrio Xudeu e o Barrio “de los Caballeros”. Recomendarei nesta visita que se rice cada recuncho e cada rúa pois sempre poderemos atopar xardíns escondidos, que non soen estar tan visitados como as rúas principais e que son dignos de admiración como son os que están na Igrexa de “San Nicolás”.
Pero ademáis de visitar, non nos podemos esquecer de realizar un acto que sempre recomendo cando se viaxe, probar a gastronomía da zona, e neste caso, e sen ningún tipo de discusión esta o “lechón asado” que é a cría de porco aínda amamantado. Pero se non somos moitos ou non temos tanto saque como para comer un leitón enteiro, mellor comer un pincho de leitón.
Segovia deixará ao visitante repleto e quererá volver a unha cidade que deslumbra tanto polo día como pola noite…unha derradeira consideración as rúas principais no fin de semana sempre están ateigadas de visitantes, así que paciencia e tranquilidade.

RUTA DO CARES

Non se pode dicir que se estivo nos Picos de Europa se non se visita o que se coñece como a “Garganta Divina”, a Ruta do Cares. Esta ruta de sendeirismo que se estende entre as provincias de León e Asturias é un camiño a facer por calquera persoa que lle guste dar largos paseos, e acompañado pola familia ou os amigos.
Nesta ruta de sendeirismo, non precisará ningún tipo de equipamento, nada máis que unha mochila con unha botella de auga, un bocadillo para repor forza, e unha cousa imprescindible… unha cámara con suficiente pila e memoria para sacar fotografías dende o primeiro minuto até o derradeiro do longo paseo. É que o visitante quedará marabillado pola maxestuosidade da natureza e polo enxeño do ser humano.
A ruta do Cares é unha garganta natural nos Picos de Europa feita polo río Cares nos miles de años que as súas augas levan percorrendo estas montañas…pero a ruta de sendeirismo é posible grazas a unha obra de enxeñería realizada entre 1919 e 1929 onde un grupo non superior a medio centena de homes perforaron a pedra dos Picos de Europa para construír un canal e un camiño de uns 14 quilómetros de longo dende Caín (León) até Poncebos (Asturias). Este canal suministraba auga é central eléctrica situada en Caín. A Auga era recollida na pequena presa de Caín.
A ruta do Cares podémola comezar en diversos lugares pero o máis recomendado é facer a ruta máis espectacular que é entre Caín e Poncebos, que son 14 quilómetros de ida que hai que percorrer de volta. Outro opción é deixar un coche en Poncebos e outro en Caín o que sucede é que por estrada estas dúas localidades están separadas por máis de 100 quilómetros, polo que existen tres opcións, ou facer ida é volta, ou facer unha viaxe con un dos moitos grupos organizados, ou ben coordinarse para un grupo, uns sair de Caín e outros de Poncebos e cando se crucen intercambiar as chaves dos coches.
Eu fixen a ida e volta e a verdade non é que sexa de moita dificultade para unha persoa máis ou menos preparada, iso si nese paso é mellor comezar cedo porque aínda que camiñando a bo ritmo en 3 horas pódese facer, o pracer de ver os picos de Europa no seu esplendor fará que o camiño se relentice facendo fotografías e quedándose pampo mirando ao redor.
A parte máis impresionante é a parte da provincia de León, pois comezando por Caín entras por unha gruta artificial escavada nas montañas nas que estaremos a escuras, salvo pola pouca luz natural que poda entrar polas “ventás” feitas na pedra. Unha vez superados eses túneles (estreitos e baixos) xa estaremos ao aire libre nun camiño no que non collerán máis que dúas persoas de ancho e que transcorre ás veces á par do canal, outras por riba de aquel e outras por debaixo, pois o canal está incrustado, na súa maioría, nas montañas.
Poderemos ver unha multitude de animais e incluso ao noso carón estarán cabras montesas, que incluso nos seguirán no camiño. Tamén admiraremos a maxestuosidade da auga que circula ceibe e pura por entre as rochas.
O camiño é fácil, pois é practicamente chan excepto na parte de Poncebos na que existe unha pequena subida e unha pequena baixada. Pero a cuestión é que ao final da ruta (sobre todo se a facemos ida e volta) acabaremos total mente cansado e no momento en que nos sentemos non desexaremos levantarmos.
A aqueles que lles guste o montañismo, na metade da ruta poden coller outras rutas como é a ruta da Reconquista, que foi a seguida por Don Pelayo na batalla de Covandonga ou a de Covadonga que leva até os lagos, pero a súa duración e de cerca de 9 horas, así que esa ruta é para ir preparados.
Para acabar dicir dar uns pequenos consellos ao lector que o queira facer. O primeiro e que estamos nun parque natural, polo que está prohibido coller plantas ou pedras ou molestar aos animais que se atopen na zona, e tamén está prohibido deixar restos. O segundo é que temos que admirar as aldeas de Caín e Poncebos, pois son as típicas aldeas de montaña que desprenden un encanto especial. O terceiro e que a entrada por Caín por estrada é moi complicada, así que hai que conducir con coidado. E por último é que esta ruta é moi concorrida polo que é recomendable non facela nin no mes de agosto, nin os fines de semana dos meses de verán.

A VIAXE DUN DÍA: COCA E CUELLAR.

O primeiro artigo será sobre a última viaxe polas terras castelán-leonesas; aínda que non será a única nos vinddeiros días.
Esta viaxe é de realizar nun só día intenso polas terras segovianas. O día comezará visitando a vila de Coca; á que se pode chegar ben dende Valladolid ou dende Madrid. Unha vila no que os aires da historia chegan até o gran imperio romano, pois este é o lugar de nacemento de Flavio Teodosio “o Grande”; un dos dous emperadores romanos nacidos na provincia hispánica.
Chegando dende Valladolid (como o fixen eu) a imaxe é preciosa, como se pode ver na primeira das fotografías na que se ve ao fondo o castelo e a torre de San Nicolás.
Unha vez que se entra na vila, estaremos ante unha vila tipicamente castelá con casas de pranta baixa, sobre as que destacan catro monumentos. O primeiro é a igrexia gótica rematada de contruir en 1520 sobre unha igrexa románica anterior. Está construída en ladrillo, ainda que os seus contrafuertes son en pedra caliza. E a única das sete igrexas coas que algunha vez chegou a contar Coca.
O segundo dos monumentos, é visible dende calquera punto da vila é a Torre mudexar de San Nicolás. Unha torre que foi o campanario dunha igrexa mudexar do século XII actualmente derruída. Ten unha envaegadura de cinco pisos de alto, dándolle un toque de distinción a esta gran vila.
O terceiro dos monumentos e o pequeño pedazo de muralla que se conserva. Estamos ante uns 200 metros de muralla medienval, aínda que os seus orixes remóntanse a época romana. Só se conservan estos poucos metros, ainda que orixinalmente rodeaba totalmente a vila, xa que cando a vila creceu as novas vivendas construíronse sobre a muralla e posteriormente foi derruída para aliviar o aglomeramento da vila e dar máis hixiene á mesma; utilizándose a muralla como canteira polos veciños. Xunto este pedazo de muralla atoparemos dous cabalos na parte exterior de orixe romano, e un busto dedicado a personaxe máis insigne desta vila Teodosio. Á muralla pódese subir, e se vai bo tempo pódese ver os montes entre as provincias de Segovia e de Madrid e se prestamos atención podemos ver como a forma das montañas parecen unha muller recostada (aínda que hai que votarlle imaxinación).
Aproveitando uns poucos metros da muralla e un antigo castelo, atopamos o castelo-palacio de Coca. Foi mandado construír no século XV por Fonseca, e aínda que a súa construcción en ladrillo parece que lle outorga debilidade, o grosor dos seus muros da unha impresión de rudeza e grandeza increíble. O castelo foi seríamente danado polas tropas napoleónicas, aínda que reconstruído conxuntamente entre a que era a súa propietaria; a duquesa de Alba (algo moi usual nestas terras castelás que esta nobre teña grandes propiedades); e a Xunta de Castela e León para albergar a escola de capataces agrarios. Actualmente pódese visitar e ver os innumerables ocos que alberga.
Toda esta visita levaralle ao visitante toda a mañá, pois ademais sempre hai outros monumentos que ver como é o “centro cultural Fonseca”, o Hospital de “Nuestra Señora de la Merced” ou o “Puente Chico” de construcción medieval. Por en, recomendo ao lector que queira visitar a zona, que coma na zona, pero os seus produtos típicos, que lle ofrecerá calquera restaurante-bar da zona e que son, a saber, os produtos ibéricos, a cría de porco asado (“cochiñillo asado”) e de postre, piñóns.
Despois dun xantar algo forte, a tarde será doutra vila preciosa: Cuellar, que se atopa a uns 15 quilómetros de Coca. Por desgraza eu non tiven tempo de podelo ver todo xa que tiven a mala sorte de utilizar a tarde do domingo para todo, pero o pouco que puiden ver impresiona. O castelo é moito máis impresionante que o de Coca, xa que a construción é de pedra, o que supón que pareza moito máis rudo é resistente, aínda que máis pequeno en altura. A pena é que parte da súa muralla exterior non existe ao estar completamente derruída no momento de reconstrución do castelo.
En fronte ao castelo atoparemos unha igrexa no que o campanario, máis que un campanario é un minarete, e dicir, unha torre de vixilancia que seguramente formaba parte da muralla exterior do castelo, e sería aproveitada cando o castelo foi deixado de ser útil. Esta teoría é lóxica porque a igrexa é posterior, no seu estilo e material á do seu campanario, o cal se parece máis ao castelo.
Finalmente puiden ver unha das igrexas de Cuellar, de estilo románico aínda que xa comezan a divisarse carácteres de estilo gótico nos seus contraforte exteriores que están independentes da parede que forma a igrexa.
Ata aquí todo o que puiden ver nunha intensa tarde de domingo do final de inverno, quedándome para outro día rematar a visita a Cuellar e visitar Íscar; a terceira vila importante da zona e que de camiño de volta a Valladolid, puiden ver que ten unha fortificación bastante interesante; aínda que a escuridade pode confundir ao ollo humano.
Para máis coñecemento e información sobre a zona pódese ver ás páxinas web:
Concello de Coca: http://www.coca-ciudaddecauca.org/
Concello de Cuellar: http://www.aytocuellar.es/

Estou de volta

Despois destas longas vacacións volto outra vez a este blog. A verdadde, mais que estar de vacacións estiven ocupado facendo diversas cousas, ademáis de dedicarme a viaxar para recolectar artigos para este caderno de vitacora dixical.

En todo caso espero votar con máis forza e ganas que antes e sobretodo facendo artigos interesantes nos que todos vos tamén podedes participar.

Douvos de novo a benvida es espero que en pouco tempo poida comenzar con esta nova andaina da que considero o blog con máis variedade e libertade do mundo da internet

ASESINOS FORA

Este blog e o seu responsable quer achegar aos familiares da nova víctima de ETA, o empresario Ignacio Uría, o seu máis sentido pésame; así e como aprobeitar para condear este atentado e todos aqueles actos de violencia que proveñan da barbarie terrorista que intenta destruir unha democracia enreizada en toda España dende hay xa máis de 30 anos.

Os asesinos de ETA só perseguen causar medo na sociedade vasca e, por irradiación, en toda a sociedade española. Un medo que intentan impor para conseguir os seus fíns.

Nunha sociedade democrática como é a española, non se pode tolerar ningún tipo de violencia impositiva, e menos aínda para alcanzar o poder...por elo tódolos deócratas témonos que unir para facer un frente común para que este tipo de actos de barbarie terrorista finalicen, e que dunha vez por todas tódolos cidadáns vascos poidan expresar libremente as súas ideas, así como a exercer libremente a súa profesión como neste caso pretendía Ignacio Uría.

Todos xuntos podemos conquerir o fin da violencia de ETA.

E para todos aqueles que seguen apoiando a barbarie asesina deste grupo de energumenos incultos facerlles unha pregunta: os asesinos que matan a un empresario que está dando postos de traballo en Euzkadi e que dá beneficios económicos así como progreso as terras de Euzkadi, son os que pretenden facer esas terras un lugar prospero??

Dende este blog dicir finalmente: CONTRA O TERRORISMO E POLA DEMOCRACIA ETA NON, ETA EZ.

CALATAYUD E A SÚA COMARCA

Cidade, situada ao leste da provincia de Zaragoza e en plena Cordilleira Ibérica, ten escondidos fermosos tesouros tanto culturais, como naturais.
A nivel cultural termos que destacar as diversas construcións distribuídas, non só pola cidade en sí, senón tamén por toda a extensa xeografía, con monumentos dignos de ver. Pero se dúbida o que destacaría sería a que poderíamos chamar xoia da coroa de Calatayud, que é un fresco de Goya, pintado cando este famoso pintor español dos séculos XVIII e XIX tiña 17 anos, polo que é a primeira obra coñecida deste pintor. Esta obra pictórica, podémola atopar na propia cidade de Calatayud, na súa igrexa principal. Esta obra está realizada, non sobre un lenzo, nin tampouco nunha parede, senón sobre madeira e son as portas dun armario-relicario. Pero a verdade, xunto a esta xoia pictórica podemos atopar outras xoias no museo privado da parroquia, que se pode visitar por un módico prezo de 1,50 € no que se inclúe a un guía; que sen ser experto en arte; explica toda dunha forma que pode chegar a ser maxistral. Un pequeno apuntamento deste museo é que atoparemos un armario no que se atopan tódolos arcanxos dos santos sacramentos, dos que nos asombraremos (como o fixen eu) que son catro os arcanxos e non tres como normalmente se pensa.
Despois de ver esta asombrosa igrexa e o seu museo, o visitante pode pasear polas diversas rúas da cidade no que verá obras arquitectónicas nos que atopará diversos tipos arquitectónicos, entre os que atoparemos o mozarabe, o románico, barroco e inclusive psudo-neoclásico, ou algo que así me pareceu nunha fachada dunha igrexa. Todas estas construcións estarán feitas en pedra ou en ladrillo. Existe, preto da praza maior unha igrexa (tan grande coma unha catedral) feita de ladrillo; a cal me impresionou debido a que xamais vin algo parecido na Nosa Terra galega.
A cume da visita a cidade de Calatayud é a visita ao seu castelo árabe. A verdade é que a súa conservación non é moi boa, pero xa se están tomando medidas para evitar a súa destrución polo paso do tempo. En todo caso a súa visita merece a pena, pois é impresionante a extensión que cobren os seus muros máis exteriores, así e como a fortaleza atópase dividida en dúas partes, unha en cada colina da cidade.
Deixando xa a visita á cidade de Calatayud non se pode deixar de visitar o “Monasterio de Piedra”. Situado no nacemento do río “Piedra”, o mosteiro foi construído no século XI e XII, e aínda que despois da desamortización de Mendizábal foi parcialmente destruído pola deixadez e polos espolios cometidos polos veciños da zona, ate que foi adquirido por uns nobres. O mosteiro pódese visitar só en parte, pois a outra parte está dedicada a un Hotel. Mentres se espera polo guía para a visita (a visita é sempre guiada) pódese visitar a exposición permanente sobre o chocolate, posto que este foi o primeiro lugar onde se fixo chocolate por primeira vez en Europa.
Pero o máis importante do mosteiro non é a construción en si, se non todo o parque que o rodea, onde a auga xoga por entre as terras, formando cataratas impresionantes. A visita non só merece a pena, se non que é imprescindible. Por entre a natureza a paz invade todo o corpo e a alma. Agora sei porque estaba situado un mosteiro nesa zona, xa que era a mellor forma de reflexionar e atopar a paz espiritual. A ruta, tan só por entre os camiños que percorren toda esa maravillosa natureza dura entre unha hora e media e dúas horas. Mais non só atoparemos paisaxes, se non tamén mostras de cetrería con todo tipo de aves. Toda a visita ao mosteiro, incluída a visita guiada polo mosteiro, a visita ao parque e a cetrería son 12 €.
Tamén o visitante ten que realizar unha parada obrigada nas Hoces do Río Me4sa en Jaraba que se caracterizan por ser un desgaste do río nas montañas arcillosas da zona. Impresiona a capela existente no medio das hoces e a media altura entre o chan e o ceo.
Finalmente os viaxeiros que percorren a zona deben visitar tódolos pobos do alrededor porque sempre van encontrar cousas interesantes; así terá á súa disposición Castrejón de las Armas, Ateca, Jaraba, Nuévalos, Terrer, Alhama de Aragón…
O viaxeiro non pode deixar esta zona de Zaragoza sen levarse antes para casa un pouco de chocolate de Ateca, que se vende en tabletas de un kilo, e do que dou fe de que está moi rico.
Unha curiosidade final é que en todos as aldeas, vilas, e na propia cidade de Calatayud, as torres, os campanarios das igrexas, e algúns edificios atópanse torcidos e a punto de caer…a resposta ao enigma de porqué están así radica no solo, xa que a zona está formada por terreos calcareos xunto con terreo estable, o que fai que si se filtra auga nunha zona calcarea, esta desfaise, facendo torcer o edificio ao desprazar a súa cimentación.

OBAMA: A REALIDADE DA ILUSIÓN

Tiven un sono no cal a esperanza volvía a rexurdir na Humanidade. Tiven un sono no que, por fin, a raza e a cor da pel non importa para chegar ao máis alto. Tiven un sono no que a xuventude e a ilusión polo cambio chegaba ao goberno da nación máis poderosa do mundo.
Ese sono é hoxe unha realidade coa elección de Obama como presidente dos Estados Unidos de América. O novo presidente creará historia, non só por ser o presidente con menos idade dos EE.UU., nin tampouco por ser o primeiro presidente negro da breve historia da, agora, nación máis importante do Mundo (demostrándose así que a cor da pel non pode impedir a ningunha persoa conseguir os seus sonos e compensando a longa historia de marxinación desta raza nos EE.UU.); se non que tamén o será porque espertou, non só nos estadounidenses, se non en case todo o mundo, unha grande espectativa, unha forte ilusión e, sobre todo, unha incontable esperanza de cambio.
Un cambio para un mundo mellor, un mundo de paz e de prosperidade en todo o planeta…pois este norteamericano multiracial soubo crear ilusión entre norteamericanos de tódalas razas e de todo o pais coa súa retórica chea de esperanza nun futuro mellor (we can change).
Pero, agora, despois da resaca electoral e de espertar dunha longa noite de reconto de votos e festexos fagámonos unha pregunta: o cambio pódese dar?; dito doutra maneira, o “yes, we can”, pódese facerse realidade?
É claro que o primeiro paso está dado, o cal foi que os estadounidenses (cidadáns conservadores por natureza) apostasen por un cambio, que en primeiro momento parece radical…pero este é un primeiro paso no camiño longo que nos espera se queremos facer realidade as promesas ilusionantes de cambio e de futuro esperanzador. Porque o difícil chega agora. A realidade que agarda é un mundo en crise, un mundo en guerra contra o terrorismo, un mundo onde o cambio climático é unha realidade; un mundo onde a maioría de habitantes está na extrema pobreza… e a realidade, tamén di que un só home (por moi poderoso que sexa) non pode cambiar o mundo el só.
A sociedade dos EE.UU. ten que cambiar de forma de ser e de pensar para poder axudar a cambiar o mundo que o rodea. Esa é a grande labor que agarda a Obama. É que a realidade dos EE.UU. é unha sociedade moi nacionalista e conservadora, a cal so lle interesa os problemas dos propios EE.UU e a súa propia seguridade económica, política, institucional e defensiva. E iso é palpable, pois millóns de persoas seguiron votando a McCain, ou a representación do ultra conservadurismo, do neoliberalismo en quebra e das guerras preventivas como arma de defensa. E para poder cambiar o mundo terá que cambiar esta forma de ser dos Norteamericanos, e para elo terá que rodearse de políticos que tamén queiran o cambio e teñan as mesmas ilusións para conseguir un mundo mellor.
Máis aínda que os teña, fará falla tempo, recursos e predisposición ao cambio, e iso é algo que so se demostrará andando. E como di o refrán de que “o movemento demóstrase andando” haberá que ver pouco a pouco se toda esta euforia de ilusión para o cambio se aplica a unha realidade bastante desoladora.
Non quero ser a persoa que sexa tachada de pesimista e nin de ave de mal augurio, pero a historia demostra que sempre que algunha persoa intentou un cambio radical nos EE.UU. acabou sendo vítima dun asasinato. Lincoln, Martin Luter Kin, ou Kennedy son exemplos reais desta teoría. Ademáis, aínda que a carreira de Obama está chea de esperanzas feitas realidade, o certo é que como presidente non fixo nada polo que este exceso de ilusión pode levar a unha grande tristeza porque os cambios non se producen ou porque o novo presidente non era o que desexamos. Polo que o mellor despois desta ilusión que existe en tódolos medios, o máis sensato é mirar se o cambio se produce, e sobre todo colaborar para que este cambio sexa realidade, porque todos somos os que debemos de cambiar o mundo na pequena parcela na que nos tocou vivir, facendo así posible a adaptación da frase dun ex presidente americano a un contexto mundial, podendo ser agora “non preguntes o que o mundo pode facer por ti, se non pregúntate o que o ti podes facer polo mundo”.
Pero os españois deberíamos de aprender algo dos americanos, como dixo Gabilondo deberíamos de aprender, como despois dunha forte batalla electoral entre os candidatos que case supón a división o pais en dous bloques, a figura da presidencia dos EE.UU. non sufra danos e sexa indiscutible; recoñecendo a derrota e ofrecendo lealdade ao novo presidente o contrincante perdedor. E iso é así dende sempre. En España isto non ocorre e así o presidente de España é atacado sen contemplación, incluso antes de ser elixido, e incluso é posto en dúbida o resultado electoral (exemplo das eleccións de 2004 e da postura do PP durante os 4 anos seguintes de goberno, restando credibilidade ao mesmo).
Pero os políticos españois tamén deben de aprender outra lección, neste caso de Obama; e é a ilusión que esperta, algo que actualmente non sucede con ningún político español como se pode demostrar coas enquisas oficiais. Polo que os políticos deben de reflexionar sobre esa falla de ilusión que esparcen, e intentar volver a crear unha ilusión nos españois para coa política e de que os políticos poden mellorar este país.